Wat is M-Bus?

M-Bus is een bedrade communicatietechnologie die wordt gebruikt voor het op afstand uitlezen van temperatuur-, water-, warmte- en elektriciteitsmeters.

M-Bus is beschikbaar als zowel bedrade als draadloze variant. Draadloze M-Bus biedt vergelijkbare voordelen als de bedrade variant, maar zonder dat kabelinstallaties nodig zijn.

M-Bus is een open en gestandaardiseerd protocol dat in 1991 werd ontwikkeld voor het verzamelen van meetgegevens. Tegenwoordig wordt het vooral gebruikt voor submeting in gebouwen. Het is nog steeds een van de meest gebruikte protocollen voor het verzamelen van meetgegevens.

Complete gids voor M-Bus

Algemene adressering

Volgens de M-Bus-standaard worden nieuwe of niet-geconfigureerde meters geleverd met primair adres 0. Als er meerdere nieuwe of niet-geconfigureerde meters tegelijk met adres 0 op de M-Bus-lus worden aangesloten, krijg je via primaire adressering met geen van de meters verbinding. Een manier om nieuwe primaire adressen in te stellen is secundaire adressering te gebruiken, als de meter met secundaire adressering kan communiceren. Sommige meters ondersteunen echter geen secundaire adressering. In die gevallen moet je speciale software van de meterleverancier gebruiken. Als de meter secundaire adressering en adreswijziging via het M-Bus-protocol ondersteunt, kun je de adreswijziging op afstand beheren. Als de meters geen secundaire adressering en adreswijziging via M-Bus ondersteunen, moet je de meters waarschijnlijk één voor één loskoppelen van de M-Bus-lus en de meter op een externe M-Bus-master aansluiten om het adres van de meter te wijzigen.

Het primaire adres

• Het primaire adres voor het uitlezen van meters moet altijd binnen het adresbereik 1-250 zijn ingesteld.
• Normaal gesproken wordt de meter geleverd met primair adres 0. Test eerst de communicatie via primair adres 0.
• Als je slechts één meter hebt aangesloten, kun je primair adres 254 gebruiken om het werkelijke primaire en secundaire adres van de meter uit te lezen. Alle typen meters moeten reageren op primair adres 254. Als er meerdere meters op de lus zijn aangesloten, ontstaat er een botsing omdat alle meters tegelijkertijd zullen reageren.
• Als de meter reageert op primair adres 0, is het belangrijk om de meter te wijzigen naar een nieuw primair adres binnen het standaardbereik 1-250. Hierdoor kan er nog een nieuwe meter op de lus worden aangesloten die op afstand kan worden beheerd via primair adres 0.
• Als je meerdere meters op de M-Bus-lus hebt aangesloten, controleer dan of niet meerdere meters hetzelfde adres hebben. Als dat wel het geval is, krijg je met geen van deze meters verbinding.
• Sommige meters, zoals ABB Odin, ondersteunen geen volledige primaire adressering en alleen adres 0.

Secundaire adressering

• Als uw meters secundaire adressering ondersteunen, kunt u de meters zoeken, ook als alle meters op de M-Buslus hetzelfde primaire adres hebben, onder andere via PiiGAB's M-Bus Wizard. U kunt het primaire adres nu wijzigen door het secundaire adres van de meter te gebruiken.
• Sommige meters, zoals oudere modellen van Kamstrup, ondersteunen geen secundaire adressering.

Communicatiesnelheid

• Nadat u de communicatiesnelheid hebt gewijzigd, is het belangrijk om binnen enkele minuten informatie uit de meter uit te lezen met de nieuwe snelheid. Gebeurt dat niet, dan keert de meter volgens de M-Busstandaard terug naar de oorspronkelijke communicatiesnelheid.
• Als u een communicatiesnelheid van 300 baud gebruikt, controleer dan of de vertragingen voldoende lang zijn ingesteld.
• Kunt u de meter niet vinden op het M-Busnetwerk, probeer dan de communicatiesnelheid te wijzigen. De communicatiesnelheden die in de meeste gevallen worden gebruikt, zijn 300 en 2400 baud en soms 9600 baud. De meest gebruikte en aanbevolen snelheid is 2400 baud. Sommige meters zijn bij levering ingesteld op 300 baud. Wijzig de snelheid en test opnieuw, maar houd rekening met de vertraging als u alleen verbinding met de meter krijgt wanneer u SND_NKE uitvoert.
• Bij de meeste meters kunt u de communicatiesnelheid over het M-Busnetwerk eenvoudig wijzigen met PiiGAB's M-Bus Wizard.

Aansluiting

• Een vereiste is dat de meter een M-Busuitgang en/of een ingebouwde M-Buskaart heeft. Sommige meters hebben een eigen configuratieaansluiting die geen M-Bus ondersteunt, maar gemakkelijk kan worden verward met een M-Busaansluiting. Een voorbeeld hiervan is Mini-Bus, dat niet kan worden gebruikt voor standaard M-Buscommunicatie.
• Controleer of de M-Buslus niet per ongeluk op een pulsingang van de meter is aangesloten.
• Als u ondanks het testen van verschillende adressen en communicatiesnelheden geen verbinding met de meter krijgt, wijst dat erop dat er óf een onderbreking in de M-Buslus zit, óf dat de meter verkeerd is aangesloten.
• Een eenvoudige manier om de M-Buslus te testen, is de spanning op de lus zelf te meten. De normale spanning op een M-Buslus ligt tussen 22 en 42 V, afhankelijk van het type M-Busmaster.
• Er is geen afsluitweerstand nodig op de M-Buskabel.

Eén/meerdere telegrammen

Meetpunten in een M-Bus-meter zijn in één of meerdere telegrammen geplaatst. Bij meters met meerdere telegrammen komen de meetpunten van de meter in verschillende telegrammen voor. Meestal staan de meest gebruikte meetpunten in het eerste telegram. Bij meters met één telegram staan alle meetpunten in het enige telegram.

• Meter met één telegram

Het uitlezen van de meter gebeurt met de opdracht REQ_UD2. Er is slechts één telegram om uit te lezen.

• Meter met meerdere telegrammen

Om een meter met meerdere telegrammen uit te lezen, moet de telegramteller van de meter eerst worden gereset. Zo antwoordt de meter bij het uitlezen met zijn eerste telegram. Dit gebeurt meestal met de opdracht SND_NKE. Soms is de opdracht APP_RESET met een subcode vereist.

De meter wordt vervolgens uitgelezen met de opdracht REQ_UD2. De meter antwoordt dan met zijn eerste telegram. Herhaal de opdracht REQ_UD2 om het volgende telegram te verkrijgen, enzovoort. Elk telegram geeft aan of er meer meetpunten in het volgende telegram zijn. Dit gebeurt met een veld dat Manufactory Data Header (MDH) wordt genoemd. Deze waarden gelden voor MDH:

• MDH = 0x0F: Geen meetpunten meer in het volgende telegram.
• MDH = 0x1F: Meer meetpunten in het volgende telegram.

Gebruik de sjabloon Browse in PiiGAB Explorer of het DEBUG-venster in PiiGAB M-Bus Setup Wizard om het MDH-veld in het telegram te vinden.

Ga na hoeveel telegrammen van de meter moeten worden uitgelezen om de gewenste meetpunten te verkrijgen. Zo voorkomt u ook dat telegrammen worden uitgelezen die niet nodig zijn. Stuur bij de volgende uitlezing opnieuw de opdracht SND_NKE om de procedure opnieuw te starten.

Tijdvertraging

Een M-Bustelegram is maximaal 261 bytes groot, wat overeenkomt met 261*11 bits (inclusief start-, pariteits- en stopbits), oftewel ongeveer 2800 bits in het antwoordtelegram. Tel daar de vraag en de wachttijd voordat het antwoord wordt verzonden bij op. Als het telegram bij 300 baud deze omvang heeft, betekent dit dat de tijdvertraging minimaal 10 seconden moet zijn. De normale time-out voor 2400 baud is 2-3 seconden. Als u de baudrate bijvoorbeeld wijzigt van 2400 naar 300 baud, zijn de tijdvertragingen waarschijnlijk te krap ingesteld.

M-Busbelastingen

Er ontstaat vaak verwarring doordat een M-Busbelasting niet hetzelfde is als een M-Busmeter. Een M-Busbelasting is volgens de M-Busstandaard* gedefinieerd als 1,5 mA. M-Busmasters geven normaal gesproken aan hoeveel M-Busbelastingen ze maximaal aankunnen. Dit geeft indirect aan hoeveel stroom de M-Busmaster op de M-Buslus kan leveren. De meeste M-Busmeters verbruiken doorgaans één M-Busbelasting. Er zijn echter uitzonderingen waarbij een meter twee of meer M-Busbelastingen gebruikt. Als het aantal M-Busbelastingen voor een M-Busmaster wordt overschreden, wordt dit meestal op de master weergegeven. Bij de converters PiiGAB M-Bus 810 en PiiGAB M-Bus 900 wordt dit aangegeven door het powerlampje langzaam te laten knipperen.

*M-Bus-standaard (EN13757)

M-Bus-bekabeling

De M-Bus-standaard* schrijft een tweeaderige kabel voor met de afmetingen 2x2x0,8 en de specificaties 73 Ω/km en 120 nF/km. Hier is een lijst met de kabels en E-nummers.

Naam	J-H(ST)Hh	J-Y(ST)Y
Oppervlakte	2x2x0,8	2x2x0,8
Weerstand	73,2 Ω/km	73,2 Ω/km
Capaciteit	120 nF/km	100 nF/km
Beschrijving	Halogeenvrij, getwist, afgeschermd	Getwist, niet-afgeschermd
E-nummer	4836650	4956560

*M-Bus-standaard (EN13757)

Aanbevolen lengte van de M-Bus-lus: 1500-2000 meter.

M-Bus-converter/gateway kiezen

Hier zijn enkele punten om rekening mee te houden bij het kiezen van een M-Bus-converter.

• M-Bus-belastingen: Alle M-Bus-converters worden gedimensioneerd op basis van het aantal M-Bus-belastingen dat op de M-Bus-lus moet worden gevoed, niet op basis van het aantal M-Bus-meters dat op de lus is aangesloten. Eén M-Bus-belasting = 1,5 mA en niet één M-Bus-meter.
• Clients: Het aantal systemen dat de M-Bus-meters moet uitlezen. Bijvoorbeeld: Citect, M-Bus OPC, PLC, SCADA of HMI. Bij PiiGAB M-Bus 810 kan slechts één client de M-Bus-meters uitlezen. Bij PiiGAB M-Bus 900 kunnen maximaal vier clients de M-Bus-meters uitlezen.
• Protocollen: De protocollen waarmee de clients met de converter communiceren. Zowel data- als transportprotocollen. Voor PiiGAB M-Bus 810 moet de client via UDP/IP, TCP/IP of RS232 communiceren met M-Bus. Voor PiiGAB M-Bus 900 is er ondersteuning voor M-Bus, Modbus en MBusASCII via UDP/IP, TCP/IP, RS232, RS485 of M-Bus-slave. Daarnaast zijn de uitbreidingsprogramma's QuickPost, Modbus2Mbus en Wireless M-Bus beschikbaar.

We hebben enkele interessante websites verzameld

M-Bus-gerelateerd

M-Bus User GroupDLMS Flag Manufacturers IDBeuth Verlag GmbH

Diverse tools

Fifo Serial AnalyzerDependency WalkerWindows SysinternalsNullmodememulator (com0com)Lantronix Com Port RedirectorTactical COM Port RedirectorTeamViewerNSSMDataHub OPC-tunneller

Kunt u de informatie die u zoekt niet vinden? Laat het ons dan weten via support@piigab.se. We willen u ook wijzen op onze handleidingen en onze documenten voor een "getting started", die u onder Downloads en bij het betreffende product vindt. In deze documenten vindt u waardevolle informatie over hoe u verder kunt gaan.

Als u op zoek bent naar functies of merkt dat iets niet werkt zoals verwacht, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen, zodat we de helpbestanden of functies kunnen aanpassen voor de volgende update. Ontbreekt er iets of vindt u dat iets beter kan, laat het ons dan weten, zodat we het aan onze lijst met gewenste functies kunnen toevoegen.